Şişecam'da TİS süreci: İşçiye OVP zammı dayatılıyor

Kristal-İş Sendikasının örgütlü olduğu Şişecam’da, 2026-2027 yıllarını kapsayacak toplu iş sözleşmesi (TİS) görüşmeleri başladı. Yaklaşık 7 bin cam işçisinin ücret ve sosyal haklarını belirleyecek sözleşme sürecinde, sendika yönetiminin hazırladığı taslak Şişecam yönetimine sunuldu. İlk resmi TİS görüşmesinin 9 Şubat’ta yapılması planlanıyor.

Geçtiğimiz sözleşme döneminde, ikinci yılın ilk altı ayı için kararlaştırılan enflasyon artışı + refah payı zammında, refah payı bölümünden “feragat” edilmişti. Şişecam yönetimi, “İşlerin kötü gittiği” gerekçesiyle işçilerin kazanılmış haklarını hedef alırken, şirketin mali tabloları bu söylemin aksini ortaya koyuyor. Kârlılığını artıran, üretimini ve yatırımlarını sürdüren Şişecam, işçi ücretlerinin yüksekliğinden şikayet ederken net kârının yaklaşık dört katı düzeyinde yatırım harcaması yaptı. Şirket, yılın ilk dokuz ayında cam üretimini de geçen yıla kıyasla artırdı.

Kâr artışı tablolarla ortada

Şişecam, 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla, azınlık payları dahil olmak üzere 7.4 milyar TL net kâr açıkladı. Şirketin 2024 yılındaki net kârı ise 9.96 milyar TL düzeyindeydi. Tarihsel verilere göre, 2024 yılının ilk dokuz ayında 127.87 milyar TL gelir elde edilirken, bir önceki yılın aynı döneminde bu rakam 154.56 milyar TL olarak kaydedildi.

Net kâr marjını yüzde 5 seviyesinde koruyan Şişecam, faiz, amortisman ve vergi öncesi kârını (FAVÖK) ise yüzde 14’ten yüzde 18’e yükseltti. Bu dönemde FAVÖK, 17.65 milyar TL’den 28 milyar TL’ye çıktı.

‘İşler kötü’ denilen yılda kârlılık yükseldi

Faaliyet alanları bazında incelendiğinde, cam üretiminin tüm kollarında kârlılığın arttığı görülüyor. 2024’ün ilk dokuz ayında mimari camlar alanında yüzde 12 olan FAVÖK marjı, 2025’in aynı döneminde yüzde 23’e yükseldi. Endüstriyel camlarda kârlılık yüzde eksi 6’dan yüzde 2’ye çıkarken, cam ev eşyasında yüzde eksi 4’ten yüzde eksi 1’e yükseldi. Cam ambalaj üretiminde ise kârlılık yüzde 9’dan yüzde 16’ya ulaştı.

2024’ün üçüncü çeyreği itibarıyla mimari cam üretiminde 1.13 milyar TL zarar açıklayan şirket, geçen yılın ilk dokuz ayında bu alanda 4.12 milyar TL kâr elde etti. Endüstriyel camlarda FAVÖK 626 milyon TL’den 1.49 milyar TL’ye yükseldi. Cam ve ev eşyasında 3.61 milyar TL zarar eden şirket, bu alanda 702 milyon TL kâra döndü. Cam ambalaj üretiminde ise FAVÖK 844 milyon TL’den 2.77 milyar TL’ye çıktı. Aynı dönemde Şişecam, cam üretimini 4.21 milyon tondan 4.25 milyon tona yükseltti.

Küçülme yok, büyüme var

Şişecam’ın 2025 yılının üçüncü çeyreği itibarıyla yatırım harcamaları 22.95 milyar TL oldu. Bir önceki yıl 24.84 milyar TL yatırım yapan şirket, net kârının yaklaşık dört katına denk gelen bu harcamaları büyüme için kullandı.

Şirketin finansal tablolarındaki açıklamalara göre yatırımların yüzde 43’ü mimari camlar iş kolunda yoğunlaştı. Bu yatırımların büyük bölümü, Tarsus’taki yeşil saha düz cam tesisi, yeni buzlu cam fırını ve enerji camı işleme hatlarından oluştu. 2025’in üçüncü çeyreği itibarıyla şirketin ertelenmiş vergi varlığı da 9 milyar TL düzeyine ulaştı.

Uluslararası finansman, yerli işçiye baskı

Uluslararası Finans Kurumu (IFC), 20 Ocak’ta Şişecam’ın üretim tesislerini modernize etmesi ve Tarsus’taki güneş enerjisi camı tesisinin borçlarını yapılandırması amacıyla 435 milyon avroluk (yaklaşık 22.52 milyar TL) bir finansman paketi sağladı. Tarsus ve Mersin’de üretimi büyütmeyi hedefleyen bu yatırım, yenilenebilir enerji üretimini artırmayı ve enerji verimliliğini geliştirmeyi amaçlıyor.

Şişecam Genel Müdürü Can Yücel, bu anlaşmanın uluslararası finans kuruluşlarının şirkete duyduğu güvenin göstergesi olduğunu ifade etti. IFC ayrıca, Şişecam UK Plc’nin 500 milyon dolarlık Eurobond ihracında çapa yatırımcı olarak yer alarak şirketin finansal yapısının güçlendirilmesine katkı sundu.

Şirketin kârı görünüyor ama işten atılma korkusu ağır basıyor

Bir cam işçisi, sözleşme sürecine iş güvencesi kaygısının damga vurduğunu belirterek şunları söyledi: “Bugün işçiler hasta olsa dahi işten atılma korkusu yaşadığı için rapor alamıyor. Maalesef bu sözleşmeye girerken iş güvencesi kaygısı ağır basıyor. Şişecam patronu o kadar büyük kârların yanına bir de işçileri korkutarak sözleşmeye gidiyor. Sendika burada en başta taslak konuşulurken ‘İşten atmalar olmayacak’ diyebilirdi, bunun mücadelesini verip işçilere güven ortamı sağlayabilirdi.”

Bir başka Şişecam işçisi ise iş güvencesi kaygısının patron tarafından sürekli canlı tutulduğunu vurguladı: “Genel başkanla yapılan taslak toplantısında saat ortalamalarının 377 lira olduğunu, istenen zam oranıyla birlikte bunun 500 liraya çıkacağını söyledi. Türkiye’de ortalama işçi ücretlerine bakınca bizim ücretlerimiz iyi gibi duruyor. Ama ben taslakta ne yazdığından çok, genel başkanın söylediklerine bakarım. Geçen yıl Türkiye’nin her yerinde işten atmalar oldu. Siparişlerin azalması, makinelerin kapanmasıyla birlikte bu korku daha da arttı.”

Bir başka işçi ise, “Yüzde 25 zam istemek az gibi gelebilir ama şu an için işçilerin buna itiraz ettiği bir durum da yok. Genel başkan taslak toplantısında kimseyi konuşturmadı, hep kendisi konuştu” diyerek sözleşme görüşmelerinde iş güvencesi talebinin mutlaka gündem yapılması gerektiğini dile getirdi.

Bir başka cam işçisi de ham madde maliyetleri ve siparişlerdeki düşüş gerekçesine dikkat çekilmesine rağmen şirketin kâr tablolarının ortada olduğunu hatırlattı: “Üretimde bir miktar azalma olabilir ama Şişecam’ın geçen yılki kârlarını biz de takip ediyoruz. İşçiye zam verilse kârı azalmaz. Bu yüzden açıklanan zam oranı düşük. Geçen yıl kazanılmış refah payından da feragat edildi.”

Aynı işçi, önceki dönem işten çıkarmalara karşı sendikal tutumun zayıflığına da işaret ederek şunları söyledi: “Geçen sene işten atmalar olduğunda sadece Yenişehir Şube eylem yaptı. Bütün şubeler birlikte hareket etseydi bugün başka bir sözleşme konuşuyor olabilirdik. Hem patron geri adım atardı hem de sendika genel merkezi kayıtsız kalamazdı.”

Kaynak:Evrensel