Renault, Tofaş ve Bosch milyarlarca avro kar etti, işçileri ezdi

Renault, TOFAŞ ve Bosch Rexroth, 2026 yılının ilk çeyreğinde milyarlarca avroyu bulan gelirlerinde rekor büyüme açıkladı. Devasa yatırımlarla üretim kapasitelerini artıran tekeller, teşvikler sayesinde kurumlar vergisini de yüzde 25 yerine yalnızca yüzde 5 ila 6.5 arasında ödedi, kârlarına kâr kattı. Bu parlak tablodan işçiye düşen ise haftada 65 saate varan mesailer, vadedilen ek ödemelerin yapılmaması, işten atılma korkusu ve güvencesiz çalışma oldu. İşçiler yaşananlara sessiz kalan Türk Metal yöneticilerine öfkeli.

Renault Group, 2026 yılının ilk çeyreğinde toplam gelirini geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7.3 artışla 12.5 milyar avroya çıkardı. Şirketin otomotiv geliri ise yüzde 6.5 artışla 10 milyar 807 milyon avroya ulaştı. Satış adetlerinde Dacia markasında yüzde 3.3’lük bir düşüş yaşansa elektrikli ve hibrit araçlardaki satış bu açığı fazlasıyla kapattı. Avrupa’da elektrifikasyonlu araç satışları yüzde 12 arttı. 2026 yıl sonunda faaliyet kâr marjının yüzde 5.5 seviyesinde gerçekleşmesini öngören tekel, yaklaşık 1 milyar avro nakit akışı sağlamayı hedefliyor. Avrupa’da askeri üretime yönelin tekel, Türkiye’de kapasite artırmak için 2027’ye kadar 400 milyon avroluk (21.4 milyar TL) yatırım yapacak.

Renault’nun Türkiye’de Bursa’da bulunan fabrikasının vergi tablosu ise oldukça dikkat çekici. Yasal kurumlar vergisi oranı yüzde 25. Buna göre şirketin 2025 yılı vergi beyanında bildirdiği matrah 11 milyar 216 milyon lira. Ancak tahakkuk eden vergi 735 milyon lira. Bu rakam şirketin vergi indirimleri ve teşviklerle ödemesi gereken verginin 4’te 1’i kadar olan yüzde 6.5’lik bir vergi ödemesi yaptığı anlamına geliyor.

‘Sanki padişah tebaasını toplamış kelle alıyor’

Bu rakamlara tepki gösteren bir Renault işçisi “Yeni model üretimi için tüm işçilere altın dağıtılır. Şubat ayında vadettiler. Ama bu yıl hâlâ verilmedi. Sendika yöneticilerine soruyoruz yanıt alamıyoruz” dedi. Yoğun üretim nedeniyle fazla mesailerle birlikte haftalık çalışma süresinin 65 saate kadar çıktığını aktaran işçi “Üretim üstüne üretim… Herkes yamuk yumuk yürüyor. Mesai bitiminde kimsede konuşmaya bile mecal kalmıyor” diye konuştu. Bu koşullarda bile işten atma tehdidinin kullanıldığını dile getiren işçi, şöyle devam etti: “Geçen beyaz yaka çalışanlardan işten çıkarma yaptılar. Fabrikada duyulsun diye isim isim okuyorlar. Sanki padişah tebaasını toplamış kelle alıyor. Şimdide gizliden bir laf dolanıyor mavi yakada kıyım yapılacak diye. ‘Altını unutun, kafanızı kaldırmayın işinize bakın’ deniliyor. Senelerdir aynı filmi izliyoruz. Böyle devam ederse daha çok kelle alacaklar. Her ay verilene razı olarak daha ne kadar dayanacağız?”

TOFAŞ ihracatta vites büyüttü vergide frene bastı

TOFAŞ, 2026 yılının ilk çeyreğinde vergi öncesi kâr marjını yıllık 360 baz puanlık artışla yüzde 3.5’e yükseltti. Stellantis-Türkiye birleşmesinin getirdiği artışla üretim hacmi yıllık yüzde 38 oranında büyüdü. Asıl büyüme yüzde 115’le ihracatta yaşandı. 2025 yılında 154 milyon avro (8.2 milyar TL) yatırım yapan şirketin 2026’nın ilk 3 ayındaki yatırım harcaması 41 milyon avro (2.2 milyar TL) oldu. TOFAŞ’ın ödediği vergi ise kazancına oranla oldukça düşük. Yüzde 25’lik kurumlar vergisine göre 2025’te 2 milyar 640 milyon lira vergi ödemesi gerekirken, bu rakam indirim ve teşviklerle 137.7 milyon lira (yüzde 5.2) olarak gerçekleşti.

Bosch Rexroth’ta sipariş büyüdü ama vergi yok

Bosch Rexroth’un yayımladığı 2023-2025 dönemi karşılaştırmalı rakamlarına göre, şirket 2025 yılını 6.45 milyar avro toplam satışla kapatarak bir önceki yıla kıyasla yüzde 1.4’lük sınırlı bir daralma yaşadı. Ancak 2026 yılına gelindiğinde Avrupa’da artan askeri sanayi talebi ile siparişler yüzde 8.9 oranında artarak 6.61 milyar avro seviyesine ulaştı. Firma 2025 yılında ARGE faaliyetlerine de satışlarının yüzde 6.4’üne denk gelen 409.8 milyon avroluk dev bütçe ayırdı. Ancak bu devasa rakamlar vergi tablosuna yansımadı. Yüzde 25’lik kurumlar vergisine göre 2025’te 786.7 milyon lira matrah beyan eden firma, indirim ve teşviklerle sadece 42 milyon lira (yüzde 5.3) ödedi.

Gazetemize konuşan Bosch Rexroth işçisi, kendilerine “Dünya çapında küçülmeye gidiyoruz” denilerek 1400 işçinin işten çıkarılacağının açıklandığını söyledi: “1 Mayıs’ta bile çalıştı fabrika ... İşten atılacak kim, listeyi nasıl yapacaklar diye düşünürken bir baktık Bosch Fabrikası sözleşmeli işçi almak için ilan açmış. Mesele kâr olunca bugüne kadar kimin gözünün yaşına baktılar? Biz sürekli fazla mesai ile çalışıyoruz. Fazla mesaileri de vergi olarak devletimize veriyoruz. Şimdi de kurbanlık koyun gibi kapının önüne konmayı bekliyoruz. Herkes kendi ipini kurtarmaya çalışınca olmuyor. Böyle davranınca ipin boynumuza sarıldığını görmemiz gerekiyor.”

Kaynak:Evrensel