SDG ve Şam anlaştı!

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ve HTŞ arasındaki görüşmelerde anlaşmaya varıldı. SDG Medya Merkezi tarafından yapılan açıklamaya göre taraflar, askeri/idari yapıların kademeli olarak entegre edilmesi konusunda uzlaştı.

HTŞ'ye bağlı güçlerin saldırılarının gölgesinde 20 Ocak akşamı ilan edilen 4 günlük ateşkes, 24 Ocak’ta uluslararası güçlerin garantörlüğünde 15 gün uzatılmasına rağmen kuşatma ve saldırılar durmamıştı, SDG'nin duyurusuna göre uygulanmayan ateşkes üzerine tekrar ateşkes ilan edildiği belirtildi.

Anlaşma kapsamında, askeri güçlerin temas noktalarından çekilmesi ve HTŞ yönetiminin İçişleri Bakanlığına bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlı (Qamişlo) şehir merkezlerine girmesinin kararlaştırıldığı açıklandı. Bölgedeki güvenlik güçlerinin entegrasyon sürecinin başlatılacağı belirtilirken, SDG bünyesinden üç tugaydan oluşan bir askeri tümen kurulması da anlaşmada yer aldı.

Tümen kurulacak

Açıklamada, askeri yapılanmaya ilişkin düzenlemelere de yer verildi. Buna göre, SDG bünyesinden üç tugaydan oluşan bir askeri tümen kurulması konusunda mutabakat sağlandı. Ayrıca Halep vilayetine bağlı bir askeri tümen içinde, Kobanê güçleri için ayrı bir tugay oluşturulması da anlaşmanın maddeleri arasında yer aldı. Anlaşma, özyönetim kurumlarının, memurların onaylanmasıyla birlikte Suriye devlet kurumlarına entegrasyonunu da kapsıyor.

Metinde, Kürt halkının sivil ve eğitim haklarının düzenlenmesi ile yerinden edilmiş kişilerin kendi bölgelerine geri dönüşlerinin sağlanmasının da mutabakat altına alındığı ifade edildi.

Taraflar, "Söz konusu anlaşmanın ilgili aktörler arasındaki işbirliğini güçlendirmeyi, ülkenin yeniden inşa sürecini ortaklaştırmayı ve Suriye topraklarının birliğini sağlayarak bölgede tam entegrasyonu hedeflediğini" vurguladı.

HTŞ'li bir kaynak ise Al-Ikhbariya'ya şunları söyledi:

“Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDF) arasında, her iki taraftaki askeri ve idari güçlerin aşamalı entegrasyonunu da içeren kapsamlı bir anlaşma çerçevesinde ateşkes sağlanmıştır. Anlaşma, askeri güçlerin temas noktalarından çekilmesini ve İçişleri Bakanlığı güvenlik güçlerinin istikrarı güçlendirmek, güvenlik güçlerinin entegrasyonuna başlamak ve Halep vilayetine bağlı bir tümen altında Kobani'den (Ayn el-Arab) bir tugay ile birlikte üç SDF tugayını içeren bir askeri tümen oluşturmak amacıyla El-Hasakah ve Kamışlı merkezlerine girmesini kapsamaktadır. Bu aynı zamanda, sivil çalışanların pozisyonlarının güvence altına alınmasıyla birlikte, özyönetim kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegrasyonunu da içermektedir.Anlaşma, Kürt toplumunun medeni ve eğitim haklarının çözümlenmesini ve yerinden edilmiş kişilerin bölgelerine geri dönmesini güvence altına almaktadır.Amaç, Suriye topraklarını birleştirmek, hukuku uygulamak ve ilgili taraflar arasında artırılmış işbirliği ve ülkenin yeniden inşası için birleşik çabalar yoluyla bölgede tam entegrasyonu sağlamaktır.”

Demokratik Suriye Güçleri Genel Komutanı Mazlum Abdi ile Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed’in, HTŞ yetkilileriyle görüşmek üzere Şam’da olduğu 29 Ocak'ta bildirildi. Görüşme, 24 Ocak’ta uzatılan ateşkesin ardından Özerk Yönetim ile HTŞ yönetimi arasındaki ikinci temas olmuştu.

28 Ocak'ta yeni mutabakata varıldığı duyurulmuştu, resmi açıklama yapılmamıştı

Numedya24'te yer alan habere göre Suriye'de HTŞ yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki 15 günlük ateşkesin ardından resmi olmayan kaynaklara göre 28 Ocak'ta yeni bir mutabakata varıldığı duyurulmuştu. Kalıcı ateşkes için ABD, Erbil, SDG ve HTŞ arasında görüşmeler yapıldığı basına yansıdı. SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile Özerk Yönetimin Dış İlişkiler Dairesi Eş Başkanı İlham Ahmed’in HTŞ yönetimiyle Şam’da 27 Ocak’ta yaptığı görüşmede yeni bir mutabakata varıldığı ve üç başlıkta uzlaşma sağlandığı kaydedilmişti.

Rudaw'ın aktardığına göre, mutabakat kapsamında Suriye'de HTŞ'ye bağlı İçişleri Bakanlığına bağlı polis ve iç güvenlik güçlerinin Kamışlı (Qamışlo), Haseke ve diğer stratejik bölgelerin şehir merkezlerinde iç güvenliği sağlamak üzere konuşlandırılması kararlaştırıldı. Yeni mutabakata varıldığına ilişkin haberler ise Abdi ve Ahmed'in Şam’da bulunduğu bir sırada gündeme geldi.

Mutabakat öncesi Trump'tan Colani ve Erdoğan'a telefon

Mutabakatın duyurulmasından öncesi ABD Başkanı Donald Trump art arda Colani ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Trump, Colani'den "Suriye'nin çok saygın Cumhurbaşkanı" diye bahsederek, "Çok iyi bir görüşme gerçekleştirdik. Suriye ve bu bölgeyle ilgili politikalar çok iyi gidiyor. Bundan dolayı çok memnunuz" dedi. Trump ve Erdoğan görüşmesinde ise yapılan açıklamaya göre Suriye'de ateşkes ve entegrasyon anlaşmasının tam olarak uygulanmasına büyük önem verdiğini vurgulayan Erdoğan, bu konuda ABD ve Suriye makamlarıyla eş güdüm içinde süreci yakından takip ettiklerini belirtti.

Fidan "Polis güçleri ve diğer konular ise Şam ile SDG arasında düzenlenebilir" demişti

Öte yandan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Al Jazireye verdiği röportajda geri kalanların, taraflar arasında egemen ve üniter devlet ilkeleri çerçevesinde ele alınması gerektiğine işaret ederek, "Bence egemen ve üniter bir devlette iki ordunun varlığını istemezsiniz. Tabii ki tek bir ordu olmalı, tek bir otorite tarafından komuta edilen tek bir ordu. Polis güçleri ve diğer konular ise Şam ile SDG arasında düzenlenebilir. Bu kadar mikro yönetimle uğraşmak istemiyoruz. Kendi hassasiyetlerimizin oldukça farkındayız, SDG ve diğer taraflardan istediğimiz şeyin oldukça yapılabilir olduğunu düşünüyorum" diye konuşmuştu.

Ateşkesin uzatılmasında ve uygulanmamasında neler yaşandı?

HTŞ yönetimine bağlı güçlerin saldırılarının gölgesinde 20 Ocak akşamı ilan edilen 4 günlük ateşkes, 24 Ocak'ta dolacak olan ateşkes anlaşması uluslararası güçlerin garantörlüğünde 15 gün uzatıldı fakat saldırılar ve kuşatma durmadı. Ateşkes 24 Ocak'ta yerel saat ile 23:00 itibariyle devreye girdi.

Uzatılan ateşkes için HTŞ yönetiminin savunma bakanlığı ABD'nin IŞİD mahkumlarını Irak'a transfer etmesine destek olmak için ateşkesin uzatıldığını duyurdu. SDG ateşkesin uzatıldığını doğrularken anlaşmanın uluslararası aracılar vasıtasıyla sağlandığını duyurdu ve Şam'la "diyaloğun devam ettiğini" söyledi.

ABD, 7 bin kadar IŞİD tutuklusunu Irak'a transfer etmeye başlamıştı. 22 Ocak'ta Irak, Suriye’deki aralarında üst düzey isimlerin de bulunduğu 150 IŞİD tutuklusunu resmen devraldığını duyurmuştu.

Son durumla ilgili açıklamalarda bulunan SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi, ateşkesin kalıcı olması için çalıştıklarını fakat sürecin ilerleyebilmesi için ihlallerin durması gerektiğini açıkladı. Abdi, HTŞ yönetimi ile görüşmelerin sürdüğünü söyledi ve birçok konuda mutabakat sağlandığını açıkladı. Adbi, “Anlaşmaya göre, Suriye hükümet güçleri Kürt şehirlerine girmeyecek, ancak kurumlarımız hükümet kurumlarıyla birleşecek” demişti.

Öte yandan saldırılara karşı dünyanın birçok yerinde Rojava’yla dayanışma eylemleri devam ediyor.

Kobanê’de ise insani kriz derinleşiyor; 12 gündür süren kuşatma, halkı elektrik, su ve temel hizmetlerden mahrum bırakırken, gıda ve yakıt eksikliği yaşamı tehdit ediyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan da Kobanêdeki duruma dair 24 Ocak'ta yaptığı açıklamada "Büyük bir insani kriz yaşanıyor, Kürtlerin varlığı hedef alınıyor. İnsani koridorlar derhal açılmalıdır, en başta da Türkiye açmalıdır" ifadeleri kullanmıştı.