Bursa Şehir Hastanesi’nde tahtakurusu: Parası ödenen hizmetler denetleniyor mu?

Tahtakurusu göz önünde yaşamaz. Dikiş aralarında, görünmeyen yerlerde saklanır.

Hani, “Sinek küçüktür ama mide bulandırır” denir ya… Bursa Şehir Hastanesi’nde bir refakatçi koltuğunun dikiş arasından çıkan tahtakurusu, bize milyarlarca liralık Kamu-Özel İşbirliği sisteminde çokça tartışılan o soruyu bir kez daha sorduruyor. Kamu, parasını ödediği hizmeti gerçekten denetliyor mu?

Çünkü ortada sözleşmeyle tanımlanmış bir hizmet var. Bu hizmeti vermekle yükümlü bir şirket var. Hizmetin gereği gibi verilip verilmediğini denetlemekle görevli kamu var. Bütün bunların karşılığında ödenen kamu kaynağı var. Yani hepimizin cebinden çıkan para. O halde mesele, bir refakatçi koltuğunda tahtakurusu görüldüğü anda sistemin nasıl çalıştığına kadar uzanıyor.

Kamu Özel ortaklı Bursa Şehir Hastanesi’nde tahtakurusu paniği yaşanıyor.

Geçtiğimiz hafta Bursa Şehir Hastanesi’nde ameliyat olan bir hastanın yakını, kaldıkları Ortopedi Servisi’nin 3’üncü katındaki odanın refakatçi koltuğunda tahtakurusu fark etti. Hasta yakınının yüz ve boyun bölgesinde ısırıklar oluştu. Durum görevlilere bildirildi. Hasta ve yakını aynı katta başka bir odaya taşındı. Koltuklar odadan çıkarıldı, temizlik yapıldı. Ancak sorun bununla sınırlı kalmadı. Birkaç gün sonra bu kez aynı servisin 4’üncü katından benzer bir şikayet geldi. Hasta yakınları odalardaki koltuklarda tahtakurularını fark etti. Görevliler yeniden devreye girdi, koltuklar odalardan çıkarıldı. Kısa süre içerisinde aynı servisin farklı katlarında tahtakurusu görülmesi, yönetimi harekete geçirdi.

Şikayetler arttı, hastane bahçesinde özel alan oluşturuldu

Konuyu Bursa İl Sağlık Müdürlüğü’ne sorduk. Müdürlük bizi hastane yetkilisine yönlendirdi.

Yetkilinin aktardığına göre hastanede zaman zaman tahtakurusu şikayetleri yaşanıyor. Hastane yönetimi, tahtakurularının kıyafetler, ikinci el eşyalar ya da hastaneye dışarıdan getirilen kişisel eşyalar aracılığıyla taşınabileceğini değerlendiriyor. Şikayet geldiğinde ilaçlama şirketi devreye giriyor. Önce durum tespiti yapılıyor, ardından görülen haşerenin türü belirleniyor. Ancak tahtakurusu kolay mücadele edilebilen bir canlı değil. Özellikle yatak ve koltukların dikiş aralarında saklanabiliyor. Kimyasal uygulamanın yaratabileceği risk nedeniyle yüksek ısıyla mücadele yöntemi tercih ediliyor. Bunun için hastane bahçesinde yaklaşık 21 metrekarelik bir alan oluşturuldu. Odalardan çıkarılan koltuklar bu alana götürülerek yaklaşık 60 derece sıcaklığa maruz bırakılıyor. İşlemin ardından temiz olduğu belirlenen koltuklar yeniden odalara götürülüyor.

Hastaneyi boşaltmak da çözüm değil

Meselenin bir başka güç tarafı var. Bursa Şehir Hastanesi, bin 435 yatak kapasitesiyle Bursa’nın yanı sıra çevre illerden gelen hastalara da hizmet veriyor. Yatak bekleyen, ameliyat sırası bulunan hastalar düşünüldüğünde bir servisin günlerce kapatılması ya da çok sayıda odanın aynı anda kullanım dışı bırakılması sağlık hizmetinin sürekliliği açısından başka bir sorun. Ancak karşı tarafta aynı servisin farklı katlarında ortaya çıkan tahtakurusu vakaları bulunuyor. Üstelik tahtakurularının çanta, kıyafet ve kişisel eşyalar aracılığıyla başka alanlara taşınması mümkün. Dolayısıyla mesele yalnızca hastane içerisindeki bir koltuğun temizlenmesinden ibaret değil. Hasta ve refakatçilerin eşyaları aracılığıyla hastane dışına taşınmasının da önlenmesi gerekiyor.

Peki… Hijyen ve çevresel kontrolün hayati önem taşıdığı, her gün binlerce hasta ve yakınının bulunduğu bir hastanede tahtakurusu vakalarının aynı servisin farklı katlarında görülmesine kadar uzanan süreçte önlem ve denetim sistemi nasıl işledi?

Bu soru, Bursa Şehir Hastanesi’nin işletme modeli nedeniyle önemli!

Söz konusu hastane Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle işletiliyor ve şirket tarafından sunulan hizmetler; sözleşmeler, faaliyet raporları, hizmet eksikliği kayıtları, hata puanları ve hakedişler üzerinden denetleniyor. İşletme dönemindeki çeşitli destek hizmetleri de KÖİ sisteminin bir parçası.

Sağlık Bakanlığı ile BRS Sağlık Yatırım A.Ş. arasında imzalanan sözleşme kapsamında verilen destek hizmetleri arasında “İlaçlama Hizmetleri” de var. Tahtakurusu görüldükten sonra hangi yöntemin uygulandığının yanı sıra, sözleşmeyle tanımlanmış bu hizmetin nasıl denetlendiğine de bakmak gerekiyor.

Bursa Şehir Hastanesi’nin resmi internet sitesindeki KÖİ Koordinasyon Birimi görev tanımı, sistemin nasıl işlemesi gerektiğini ayrıntılı biçimde tarif ediyor. KÖİ Koordinasyon Birimi bu hizmetlerin ana sözleşmeye, sözleşme eklerine, yöntem beyanlarına ve mevzuata uygunluğunun sağlanmasında görev yapıyor.

Yani hizmeti sunan şirket var. Hizmeti denetlemekle görevli kamu birimi var. Bu denetimin nasıl yapılacağı da belirlenmiş. Hizmet komisyonlarının değerlendirmeleri ile Merkezi Yardım Masası kayıtları üzerinden “Hizmet Eksikliği” listeleri oluşturuluyor. Bu kayıtlar şirket hakkındaki aylık faaliyet değerlendirme raporlarına giriyor ve ardından hakediş sürecinde dikkate alınıyor. Tahtakurusu vakalarını KÖİ sisteminin işleyişi açısından önemli hale getiren nokta da burada.

“Hizmet eksikliği” olarak kaydedildi mi?

Hastanenin resmi açıklamasına göre hizmet komisyonlarının raporları, aylık mutabakatlar ve hizmet eksikliği listeleri, şirketin hakediş evraklarının hazırlanmasında kullanılıyor.

Her hizmet için sözleşmede belirlenmiş “hata puanları” bulunuyor.

Bu puanların aşılması halinde şirkete yazılı ihtar gönderiliyor. Şirket tarafından düzenlenen faturaların aylık faaliyet değerlendirme raporuna uygunluğu kontrol ediliyor; uygun bulunmayan faturalar yeniden düzenlenmek üzere şirkete iade ediliyor.

- Öyleyse kağıt üzerinde ayrıntılı biçimde tarif edilen bu denetim sistemi, tahtakurusu vakalarında nasıl işledi?

- İlk şikayetin ardından yalnızca ilgili oda ve koltuklar mı kontrol edildi, yoksa servisin tamamında inceleme yapıldı mı?

- Aynı servisin farklı katlarında tahtakurusu görülmesi KÖİ hizmet performansı açısından nasıl değerlendirilecek?

- Hizmet eksikliği tespit edilirse bunun şirketin hakedişine mali bir sonucu olacak mı?

- Kamu, parasını ödediği hizmetin gereği gibi verilip verilmediğini denetledi mi?

Kağıt üzerinde ayrıntılarıyla tarif edilmiş sisteminin uygulamada aynı sonucu üretmediği ortada! Aynı servisin farklı katlarında benzer vakalar ortaya çıkıyorsa, koruyucu önlemlerin ve kamu adına yürütülen gözetimin ne ölçüde işlediği de.

Küçücük tahtakurusu, koca bir sistemin nereden aksadığını göstermeye yetiyor.

Rabia Deniz