Süleymancılar kimdir? Neden hedef oldular?

Yıllardır iktidarla gerilim yaşayan ve milyarlarca liralık ekonomik gücü bulunan kapalı kutu olan Süleymancılar Cemaati 2019’daki yerel seçimde muhalefet partilerine destek verdiği biliniyor. Yine bu dönemde AKP’li Kağıthane Belediyesi tarafından cemaatin yurdunun yıkılmasıyla gerilimin gün yüzüne çıkmıştı. Bir de son dönemde yargı kadrolarında yaşanan değişimleri göz önüne alınca anlaşılır gibi oluyor. Ayrıca Süleymancılar, Türkiye'deki diğer bazı dini grupların aksine Erdoğan yönetimine koşulsuz destek veren bir yapı olmadı. Buna rağmen Süleymancılar, AKP döneminde devletin cemaat ve vakıflara açtığı eğitim ve barınma alanından yararlanmaya devam etti.

Bu operasyonun cemaatin tümüne değil; lideri ve yönetici kadrosuna yönelik yapılması ve bu yönden yapılan açıklamalara bakılınca cemaati ikiye bölme ve yanına çekme girişimi olarak da görebiliriz. Çünkü iktidarı destekleyen cemaatlere operasyon yapıldığını bu zamana kadar görmedik.

Kamuoyunda “Süleymancılar”, tarikat mensuplarının tercih ettiği ifadeyle ise “Süleymanlılar” olarak anılan yapı, adını kurucusu Süleyman Hilmi Tunahan'dan (1888-1959) alıyor. Tunahan, bugün Bulgaristan sınırları içerisinde bulunan Silistre'nin Hezargrad/Razgrad bölgesinde doğmuş, İstanbul'da din eğitimi almış ve Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde din eğitimi faaliyetleri yürütmüş bir Nakşibendi-Müceddidi şeyhi olarak tanımlanıyor.

Süleymancıların kitlesel biçimde örgütlenmesi özellikle 1950 sonrasında gerçekleşti. 1970'lerden itibaren bu yapı, yalnızca Kur'an kurslarıyla değil öğrenci yurtları üzerinden de büyüdü. 1973'te Almanya'nın Köln kentinde İslam kültür merkezi kuran cemaat bugün merkezini oraya taşıyarak devasa bir kompleks inşa ettiğini geçtiğimiz günlerde gördük.

Tarikatın tarihsel olarak Diyanet ile çok güçlü bir insan kaynağı ilişkisi bulunuyor. Süleymancıların siyasetle ilişkisi, Türkiye'deki birçok dini cemaatten farklı ilerliyor. Cemaatin temel stratejisi uzun süre doğrudan siyasi parti kurmak veya bir siyasi partinin bünyesine katılmak yerine, seçim dönemlerinde belirli siyasi aktörleri desteklemek ve kendi toplumsal ağını korumak şeklinde ilerledi.

Aladağ yurt yangını

29 Kasım 2016'da Adana'nın Aladağ ilçesinde Süleymancılara bağlı derneğin işlettiği kız öğrenci yurdunda çıkan yangında 11'i çocuk 12 kişi hayatını kaybetti, 24 çocuk yaralandı. Yurt yöneticileri ve dernek yöneticileri hakkında dava açılırken, yargılama sürecinde sanıklar hakkında çeşitli hapis cezaları verildi. İlçedeki devlet yurdunun yıkılmasının ardından çocuklar cemaat yurduna yönlendirilmesi, yurdun ruhsat ve güvenlik sorunlarına ilişkin eksikliklere rağmen yıllarca faaliyet göstermesi çokça tartışıldı. Bugün gözaltında bulunan dönemin eski HSYK üyesi Prof. Dr. Ahmet Gökçen Aladağ sanıklarının avukatlığını üstlenirken ailelerin avukatlarından biri olan Can Atalay cezaevinde.

Devlet, cemaatler iktidarla siyasi olarak çatıştığında mali ve hukuki denetim mekanizmalarını hızla işletebiliyor. Peki aynı devlet, çocukların hayatı söz konusu olduğunda neden yıllarca harekete geçmedi? 2016’da 11 çocuk öldü. Bugün Süleymancılar operasyonun hedefinde. Çocukların ailelerinin avukatı ise cezaevinde.

Uğur Ökdemir