Bursa’da genç işçiler, zam baskısı ve iş güvencesizliği altında ayı kurtarmaya çalışıyor. “Hayatımızda değişen tek şey vardiya saatleri” diyen işçiler, belirsizlik ve geçim kaygısıyla yaşıyor.
“Yüksek zam olursa işten çıkarmalar olur” baskısı altında çalışan işçiler, geleceksizlik ve geçim kaygısıyla ay sonunu getirmeye çalışıyor. Bursa’da işçi duraklarında konuştuğumuz genç işçiler, gelecek hayali kuramadıklarını, sosyal yaşamdan kopuk bir şekilde günü kurtarmaya çalıştıklarını anlatıyor. Ortak cümle ise dikkat çekici: Hayatlarında değişen tek şey vardiya saatleri.
Bursa’da metal fabrikalarında çalışan genç işçiler, artan kiralar ve yaşam maliyetleri karşısında ücretlerin hızla eridiğini, iş güvencesizliği ve baskı ortamının ise umudu tükettiğini söylüyor. Örgütlü ya da sendikasız fark etmeksizin, “Sessiz kalmak” birçok işçi için bir hayatta kalma refleksine dönüşmüş durumda.
Türk Metal’in Gemlik’te örgütlü olduğu bir metal fabrikasında çalışan genç bir işçi, aylar süren eylemlerin ardından yaşanan belirsizliği şöyle anlatıyor: “Zam için aylarca eylem yaptık, şimdi ne olacağı belli değil. Sesini çıkaranı işten atmakla tehdit ediyorlar. Sadece ekonomik talepler etrafında yan yana geliyoruz, diğer konularda kimse risk almak istemiyor. İşimizle, ekmeğimizle köşeye sıkıştırılmış durumdayız.”
‘Bu yaşamdan bize gelecek çıkmaz’Aylık 15 bin lira kira ödediğini söyleyen genç işçi, geleceğini göremediğini vurguluyor: “Ne fabrikada ne de hayatımda bir gelecek beklentim var. Hayatımda değişen tek şey vardiya saatleri. Fabrikada yanlış bir şeye ses çıkarsan işten atılma baskısı, ülkede yaşananlara ses çıkarsan polis ve cezaevi korkusu var. İşten çıkarılsam kirayı kim ödeyecek, cezaevine girsem bir daha iş bulabilir miyim kaygısı yaşamımızı kuşatıyor. Ailem evlen diyor ama nasıl evlenip hayat kurayım? 50 bin lira maaş alsan bile 15-20 bin lira kiraya gidiyor. Faturalar, mutfak derken elde bir şey kalmıyor. Bu yaşamdan bize gelecek çıkmaz.”
‘Asgari ücreti de zammı da bize soran yok’MESS kapsamındaki Mako Fabrikasının servisinde konuştuğumuz bir işçi, başlangıçta hükümete yakın durduğunu söyleyerek mesafeli yaklaşsa da sözleri kısa sürede çelişkiyi ortaya koyuyor: “İnsan ayağını yorganına göre uzatmalı, aldığı maaşın kıymetini bilmeli.”
Ancak asgari ücretle geçinmenin mümkün olup olmadığını sorduğumuzda şu sözleri ekliyor: “Bize soran yok ki. Asgari ücreti de zam oranlarını da soran olmadı. Asgari ücret en az 40 bin lira olmalı.”
Genç işçilerin anlattıkları, “Ayağını yorganına göre uzat” denilen bir düzende yorganın her geçen gün küçüldüğünü gösteriyor. Yüksek zam taleplerinin işten çıkarmalar ve fabrikaların başka ülkelere taşınacağı söylemiyle bastırıldığı bu tabloda, değişen tek şey ise vardiya saatleri.
Uğur Ökdemir