İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen patlamada ağır yaralı bir işçi ile enkazdan çıkarılan 2 işçi daha hayatını kaybetti. Can kaybı 6’ya yükselirken enkaz altında kalan işçiler için arama kurtarma çalışmaları sürüyor.
Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen patlamada hayatını kaybeden işçilerin sayısı 6’ya yükseldi. İzmir Valiliği, ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan 1 işçi ile enkaz altından çıkarılan 2 işçinin daha yaşamını yitirdiğini açıkladı. Patlamanın ardından fabrikada yangın çıktı.
Valiliğin önceki açıklamasında patlamada 3 işçinin hayatını kaybettiği, 3’ü ağır 14 işçinin yaralandığı ve enkaz altında 10 işçinin bulunduğu bildirilmişti. Son açıklamayla birlikte can kaybı 6’ya yükselirken enkaz altında kalan işçilere ulaşmak için arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü belirtildi.
Valiliğin son açıklaması şöyle; “İlimiz Aliağa ilçesi Bozköy Mahallesi’nde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik A.Ş. tesislerinde, 09.11.2026 tarihinde saat 12.00 sıralarında meydana gelen patlamaya ilişkin gelişmeler yakından takip edilmektedir. Meydana gelen elim kazada, ağır yaralı olarak hastaneye sevk edilen 1 vatandaşımız ile enkaz altından çıkarılan 2 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. Yaşanan bu acı gelişmeyle birlikte kazada hayatını kaybeden vatandaşlarımızın sayısı 6’ya yükselmiştir. Enkaz altında kalan vatandaşlarımıza ulaşmak amacıyla arama ve kurtarma çalışmaları ilgili ekipler tarafından aralıksız ve titizlikle sürdürülmektedir.”
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, patlamanın ardından yangın çıktığını belirterek, “İzmir Aliağa'da bir demir çelik fabrikasında patlama meydana gelmiş, akabinde yangın çıkmıştır. İlgili birimlerimiz koordineli şekilde sahada arama-kurtarma çalışmalarını sürdürmektedir” dedi.
Patlamaya ilişkin SGK tarafından başmüfettiş görevlendirilirken Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı da soruşturma başlattı ve 4 cumhuriyet savcısı görevlendirdi.
Patlamada yaralanan işçilerin kaldırıldığı Aliağa Devlet Hastanesinin önüne çok sayıda çevik kuvvet ekibi yığıldı. Polis, hastaneye giriş ve çıkışları engelliyor. Hastane bahçesinde yaralı işçilerin yakınları beklerken hastaneye yaralı sevkleri sürüyor.
Cinayet mahali HABAŞ’ın ölüm karnesi
HABAŞ'ta son üç haftada yaşanan üçüncü iş cinayeti oldu. 5 Kasım'da taşeron işçi 20 yaşındaki Eyüp Eğinli, hava basılan iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu yaşamını yitirmişti. 21 Ekim'de ise taşeron Akyaka firmasında çalışan 55 yaşındaki Hakan Doğan, merdivenden 8 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetmişti.
Ölümlerin ardında aynı koşullar tekrar ediyor. Son 10 yılda yaşamını yitiren yedi işçiden beşi taşeron işçisiydi. İşçiler, üretim durmasın diye bakım ve revizyonun ertelendiğini, arızaların yamayla kapatıldığını, eskimiş ve tamir görmüş ekipmanla yeni hatlar kurulduğunu yıllardır anlatıyor. Fabrikaya sürekli giren çıkan yeni işçilerin deneyimli işçi gibi çalıştırıldığını da söylüyorlar.
Kadir Özdemir davasında işçilerin güvenli yaşam hattı olmadan yüksekte çalıştırıldığı gündeme geldi ve mahkeme HABAŞ'ı yüzde 70 asli kusurlu buldu. Raif Çatan dosyasında ise denize düşme riskinin HABAŞ personelinin tuttuğu tutanaklarda kayıtlı olduğu, buna karşın önlem alınmadığı dile getirildi. Sorumlulara verilen ceza 2 yıl 6 ayda kaldı.
İş cinayetleri
Ekim 2018, Hasan Bostancı: Demir çelik fabrikasında çalışan Hasan Bostancı, toz toplama bacasından düşerek yaşamını yitirdi.
14 Ağustos 2020, Şaban Karaca: Taşeron işçi Şaban Karaca, fabrikanın açık sahasında taşınan çelik blokların arasına sıkıştı ve iç kanama nedeniyle kurtarılamadı.
7 Ekim 2020, Kadir Özdemir (36): HABAŞ'ta kadrolu çalışan Kadir Özdemir, eskiyen saclar değiştirilirken 10 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. Ailenin açtığı tazminat davasında mahkeme HABAŞ'ı yüzde 70 oranında asli kusurlu buldu.
6 Kasım 2020, Raif Çatan: HABAŞ Limanı'nda taşeron Yüksan firmasına bağlı çalışan Raif Çatan, gece saatlerinde dalgalı denizde gemiye yükleme yapılırken denize düşerek yaşamını yitirdi. Davada beş sanığa 3'er yıl hapis cezası verildi ve ceza indirimle 2 yıl 6 aya düşürüldü. Dosya istinafta sürüyor.
11 Ocak 2024, Kemal Özdemir (50): HABAŞ Limanı'nda taşeron temizlik işçisi olarak çalışan Kemal Özdemir, gemiye yükleme yapılırken üzerine metal bobin düşmesi sonucu hayatını kaybetti.
21 Ekim 2026, Hakan Doğan (55): Taşeron Akyaka firmasına bağlı çalışan Hakan Doğan, merdivenden 8 metre yükseklikten düşerek yaşamını yitirdi.
5 Kasım 2026, Eyüp Eğinli (20): Taşeron işçi Eyüp Eğinli, iş makinesinin lastiğine hava basıldığı sırada lastiğin patlaması sonucu yaşamını yitirdi. Patlamada bir işçi daha yaralandı.
25-26 Temmuz 2018: Fabrikanın 150 tonluk 3. ocağında kırılan elektrotlar çıkarılırken patlama meydana geldi. Etrafa saçılan eriyik demir nedeniyle Mevlüt Şimşek ağır olmak üzere beş işçi yaralandı.
29 Ağustos 2018: Sürekli döküm makinesinde meydana gelen patlamada Veli Yılmaz, Ramazan Şen ve Hüseyin Gül yanarak ağır yaralandı.
8 Mayıs 2019: Çelikhanede 120 tonluk pota taşıma aracına yerleştirilirken devrildi ve yaklaşık 80 ton sıvı çelik çalışma alanına döküldü. Dördü ağır 11 işçi yaralandı.
5 Kasım 2026: İş makinesi lastiğinin patlaması sonucu 20 yaşındaki Eyüp Eğinli yaşamını yitirdi.
9 Kasım 2026: HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen patlamada çok sayıda işçinin yaralandığı ve öldüğü; fabrikada mahsur kalan işçiler olduğu öğrenildi.
Deniz İpek: HABAŞ’ta iş cinayetleri birbirinden bağımsız değil
İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen patlamayı değerlendiren A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Deniz İpek, fabrikada yıllardır yaşanan iş cinayetleri ve ağır yaralanmalı kazaların birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirterek, üretim organizasyonunun ve patronların sorumluluğunun araştırılması gerektiğini söyledi. İpek, “HABAŞ’ta 2018’den bu yana en az yedi işçi yaşamını yitirdi. Bu işçilerin beşi taşeron firmalarda çalışıyordu. Yalnızca son üç haftada 55 yaşındaki Hakan Doğan yüksekten düşerek, 20 yaşındaki Eyüp Eğinli ise iş makinesi lastiğinin patlaması sonucu hayatını kaybetti. Şimdi de büyük bir patlama yaşandı. Bunların her birini ayrı bir talihsizlik olarak değerlendirmek mümkün değil. Farklı işlerde, farklı nedenlerle yaşanan bu ölümlerin ortak noktası, işçilerin çalışma koşullarıdır” dedi.
“Daha önce de çelikhanede patlamalar yaşandı”
Fabrikada geçmiş yıllarda meydana gelen patlamaları hatırlatan İpek, “2018 yılında çelik ocağında kırılan elektrotların çıkarılması sırasında meydana gelen patlamada beş işçi yaralandı. Aynı yıl sürekli döküm makinesindeki patlamada üç işçi ağır yaralandı. 2019 yılında ise 120 tonluk potanın devrilmesi sonucu yaklaşık 80 ton sıvı çelik çalışma alanına döküldü, 11 işçi yaralandı. Eylül 2025’te çelikhane ocağında yaşanan bir başka patlamada da biri ağır yedi işçi yaralandı. Yıllardır benzer tehlikelerle karşılaşan bir işletmede, önceki kazalardan sonra hangi önlemlerin alındığı ve bunların neden yeterli olmadığı sorgulanmalıdır” ifadelerini kullandı.
“Bir boruya çarpılması neden büyük bir patlamaya dönüşüyor?”
Bugünkü patlamaya ilişkin işyerinden aktarılan ilk bilgilerin, vinçle pota indirilirken doğal gaz borusuna çarpıldığı yönünde olduğunu belirten İpek, şöyle devam etti:
“Bu bilgi doğrulanırsa olayın yalnızca bir vinç operatörünün hatası üzerinden açıklanması kabul edilemez. Ağır yüklerin taşındığı bir tesiste doğal gaz hatlarının konumu, mekanik darbelere karşı korunması, kaldırma operasyonlarının planlanması ve gaz kaçağı halinde devreye girmesi gereken güvenlik sistemleri birlikte incelenmelidir. Gaz hattının hasar görmesiyle başlayan bir olayın patlamaya ve yangına dönüşmesini önlemek için mühendislik önlemleri alınmalıdır. Gazın nasıl tutuştuğu, acil kesme sistemlerinin bulunup bulunmadığı ve varsa neden patlamayı önleyemediği araştırılmalıdır. Asıl mesele yalnızca boruya neyin çarptığı değil, böyle bir olayın büyük bir felakete dönüşmesini engelleyecek güvenlik önlemlerinin yeterliliğidir.”
"Önceki iş cinayetlerinden sonra ne değişti?"
Geçmiş iş cinayetlerine ilişkin yargı süreçlerine de dikkat çeken İpek, “2020 yılında 10 metre yükseklikten düşerek yaşamını yitiren Kadir Özdemir’in ailesinin açtığı tazminat davasında HABAŞ yüzde 70 oranında kusurlu bulundu. Aynı yıl HABAŞ Limanı’nda denize düşerek yaşamını yitiren taşeron işçi Raif Çatan’ın davasında ise tehlikenin önceden bilindiği halde gerekli önlemlerin alınmadığı gündeme geldi. Bu dosyalar, iş cinayetlerinin yalnızca kaza anındaki davranışlarla açıklanamayacağını gösteriyor. Bugün sorulması gereken, bu ölümlerden sonra işletmenin çalışma koşullarında neyin değiştiğidir” dedi.
İpek, “İşçiler üretimin her aşamasında ölüm riskiyle karşı karşıya kalırken patronların sorumluluğu yalnızca kaza sonrasında hazırlanan tutanaklarla sınırlandırılamaz. Bakım ve revizyonların üretim gerekçesiyle ertelenip ertelenmediği, eski ekipmanların kullanımı, taşeron firmalar arasındaki koordinasyon ve denetimlerin etkinliği araştırılmalıdır. İşçi sağlığı ve güvenliği patronlar tarafından üretimin maliyetini artıran bir yük olarak görüldüğü sürece, aynı fabrikada farklı nedenlerle işçiler ölmeye devam eder. HABAŞ’ta değişen kazaların biçimi, değişmeyen ise işçilerin yaşamını tehdit eden üretim koşullarıdır” ifadelerini kullandı.