Bayhan’dan Bursa'daki İnova Otomotiv için soru önergesi: 186 işçi neden işten çıkarıldı?

Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Bursa’da otomotiv yan sanayi alanında faaliyet gösteren ve 32 ülkeye ticari araç koltuğu ihracatıyla öne çıkan İnova Otomotiv’de sendikalaşan işçilere yönelik işten çıkarmaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a sordu. 

Bayhan, sendikanın yetki tespiti başvurusunun ardından ilk etapta 16, ardından 170 işçi olmak üzere toplam 186 işçinin işten çıkarıldığını hatırlatarak, bu sürecin sendikal örgütlenmeyle doğrudan bağlantılı olup olmadığının Bakanlık tarafından incelenip incelenmediğini sordu.

Önergede işçilerin fabrika önünde yaşadıkları da yer aldı. İşçilerin aktardıklarına göre sabah vardiyasına gelen işçiler kapıda oluşturulan bir “eleme listesi” ile karşılaştı ve işveren tarafından görevlendirilen kişilerce seçilerek içeri alındı. Bayhan, bu uygulamanın açık bir sendikal ayrımcılık ve iş güvencesi ihlali olup olmadığını sorarak, işçilerin işe alınmamasının hangi hukuki dayanağa yaslandığını Bakanlığa yöneltti.

İşçilerin beyanlarına göre şirket sahibi Zülker Adem’in, “500 milyon TL bütçe ayırdım, her türlü cezayı öderim ama sendikayı buraya sokmam” ifadelerini kullandığı öne sürüldü.

Bayhan, bu sözlerin Anayasa’nın 51. maddesiyle güvence altına alınan sendikal haklara açık bir meydan okuma anlamına geldiğini belirterek, Bakanlığın bu durum karşısında herhangi bir soruşturma başlatıp başlatmayacağını sordu. Ayrıca, sendikal hak ihlallerine karşı uygulanan para cezalarının neden caydırıcı olmadığını da gündeme getirdi.

Önergede işyerindeki çalışma koşullarına ilişkin iddialar da geniş yer buldu. Kadın işçilerin tuvalet kullanımının dahi denetim altına alındığı ve sendikal tutumlarının sorgulandığı yönündeki beyanlara dikkat çeken Bayhan, bu uygulamaların Bakanlığın bilgisi dahilinde olup olmadığını ve herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığını sordu.

İşçilerin ifadelerinde “tuvalete giderken bile sorguya çekildik” sözlerinin yer aldığı belirtilirken, işyerinde avukatlar ve insan kaynakları aracılığıyla baskı kurulduğu ve sendikal tercihlere müdahale edildiği iddiaları da önergede yer aldı.

İnova Otomotiv’de işyerinin taşınma sürecine ilişkin iddialar da Bakanlığa yöneltildi. İşçilerin, inşaat halindeki alanlarda işçi sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmadan çalıştırıldığı ve bu süreçte iş kazalarının yaşandığı ifade edildi. Bir işçinin “iş kazası geçirdim, kimse aramadı” sözleriyle aktarılan durumun ardından Bayhan, işçi sağlığının sistematik biçimde ihlal edilip edilmediğini ve bu konuda herhangi bir inceleme başlatılıp başlatılmadığını sordu.

İşçilerin soğuk ortamda, ısıtma altyapısı olmadan çalıştırıldığı; ücret ve yemek kartı ödemelerinde aksaklıklar yaşandığı; temel ihtiyaçların sınırlandırıldığı da önergede yer aldı. Kadın işçilerin “battaniyelere sarılıp çalıştık” ve “ısıtıcıya bile izin verilmedi” sözleriyle koşulları anlattığı belirtilirken, bu durumlara ilişkin Bakanlığa ulaşan şikâyetlerin olup olmadığı ve hangi işlemlerin yapıldığı soruldu.

Ayrıca işçilerin “vasıfsızsınız” gibi aşağılayıcı ifadelerle hedef alındığı ve işyerinde sistematik bir baskı ortamı kurulduğu iddialarının da denetim konusu olup olmadığı gündeme getirildi.

Bayhan, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin Türkiye 100 listesinde 2021–2023 döneminde yüzde 620 büyüme oranıyla yer alan İnova Otomotiv’in kamu teşvikleriyle büyüdüğüne dikkat çekti. Şirketin üretim kapasitesini artırmasının yanı sıra güneş enerjisi santrali yatırımı gibi alanlara yöneldiğini hatırlatan Bayhan, kamu desteklerinden yararlanan işletmelerde işçi haklarının nasıl denetlendiğini sordu.

Önergede ayrıca, Türkiye’de sendikal örgütlenmenin fiilen engellendiği, grev hakkının sınırlandırıldığı ve iş güvencesinin zayıflatıldığı bir tabloda, Emek Partisi tarafından on binlerce işçinin imzasıyla sunulan “barajsız sendika, yasaksız grev ve güvenceli iş” taleplerini içeren kanun teklifine ilişkin Bakanlığın bir çalışma yürütüp yürütmediği de soruldu.