Bursa'daki 100 yıllık tekstil fabrikasında 100 yıllık sömürü

Türkiye Tekstil Sanayi İşverenleri Sendikası (TTSİS) ile işçi tarafında yetkili Türk-İş’e bağlı TEKSİF, Hak-İş’e bağlı Öziplik-İş ve DİSK’e bağlı Tekstil İşçileri Sendikaları arasında devam eden toplu iş sözleşmesi ağustos ayında imzalanmıştı. Söz konusu patron sendikasına üye 65 fabrika varken bunların 21’inde TEKSİF, birkaç iş yerinde ise Öziplik-İş ve DİSK Tekstil yetkili. İşçiler ve sendikalar arasındaki ağırlıklı görüş ise en fazla üyeye sahip olmasından kaynaklı TEKSİF’in bu sözleşmede belirleyici olduğu. TTSİS grup sözleşmesi, asgari ücret ve MESS grup sözleşmesinden sonra Türkiye’deki üçüncü büyük toplu iş sözleşmesi. Diğerlerinden farklı olarak ise bu sözleşmede grup olarak imza atıldıktan sonra fabrika fabrika yetkili sendikalar ile bazı haklar üzerine ek protokol yapılması. Bursa’da ise Türkiye Tekstil Sanayi İşverenleri Sendikasına üye iş yerleri şu şekilde: TEKSİF’in yetkili olduğu Akın Tekstil, İpekiş ve Polyteks fabrikaları, DİSK Tekstil’in yetkili olduğu Coats İplik fabrikası, yetkili işçi sendikalarının olmadığı Ormo, Dore Mensucat ve Saray Halı fabrikaları.

Tarman Holding, Rodaport’ta toplu işçi çıkarmıştı

TTSİS üyesi İpekiş Fabrikası kumaş üretimi yapıyor. Yıllık 9 milyon metre kumaş üretimi kapasitesi olan fabrika, Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi’nde kurulu iken yaklaşık 300 işçi çalışıyor. İpekiş, aynı zamanda 1925 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk tekstil fabrikası olarak kurulan bir işletme. Fabrika, 1990 yılında özelleştirilerek Tarman Holding tarafından satın alındı. Tarman Holding, her fırsatta 100 yıllık, köklü bir fabrikaları olmasıyla övünürken işçiler için aynısını söylemek mümkün değil. İpekiş’te işçiler, hem düşük ücret hem de kötü çalışma koşulları ile karşı karşıya. Tarman Holding, geçtiğimiz aylarda sahibi olduğu Gemlik’te kurulu Rodaport Limanında sendikalaşarak yetki aldıkları için işçileri işten çıkarmıştı.

Zam oranı oyunları

Şubat ayında görüşmeleri başlayıp ağustos ayında imzalanan sözleşme ile ilk altı ay için yüzde 22, diğer altı aylar için ise enflasyon oranında zam aldı işçiler. İşçilerin aktardığına göre bu zam aslında sadece yüzde 5. Çünkü ağustos ayında 6 aylık enflasyon yüzde 17 çıkmıştı. Aynı zamanda imzalanan TİS’ten kaynaklı geriye dönük alınacak 25 bin liralık toplam ücret ise işçilerin rızası olmadan, yetkili sendika TEKSİF’le anlaşılarak üç takside bölünmüş durumda. İşçiler, “Tarman Holding para sıkıntısı çekiyor olabilir mi? Her şeye para var, işçiye yok. Mevcut sendika TEKSİF de haklarımızı korumadığı için mağdur olan hep biz oluyoruz.” diyor.

TEKSİF, işçilerin taleplerini dinlemiyor

TEKSİF Sendikası, İpekiş’te toplu iş sözleşmesi boyunca taslağı işçilerle birlikte hazırlamadığı gibi, işçilerin onayına da sunmadı. Taslağın kendilerine gösterilmediğini söyleyen işçiler, “Biz sözleşme öncesinde de pek çok talebimizi ilettik. Mesela bu ayda biz yüzde 27’lik vergi dilimine girdik. Vergiyi patron ödesin talebimiz vardı, sosyal haklarla ilgili taleplerimiz vardı. Hiçbirisi karşılanmadı. Sadece sözleşmenin 33 aylık imzalanmasını kabul ettirebildik. Bunu da yılbaşında diğer zamları da görelim ona göre sözleşme gelsin diye dedik” sözleriyle sözleşmede yaşanan hak kayıplarını dile getirdi.

İşçiler, “Grevse grev dedik. Her türlü mücadeleye hazırız dedik ancak sendikacılar hep bizi oyaladı. ‘6 ayın sonunda greve gideceğiz’ dediler, ‘Bekleyin’ dediler ama en son imza atıldı. Madem imzalayacaktınız bu kadar zaman niye beklediniz?​” dedi.

İşçiler mücadeleci sendika istiyor

Fabrikada ortalama ücretler 35 bin lira bandında iken bu ücretin yaklaşık 3’te 1’i işçilere ikramiye olarak yansıtılıyor. Çıplak ücret olarak asgari ücrete yakın bir rakam kalmış oluyor. İşçiler, fabrika içerisinde angarya iş, yer değiştirme gibi mobbingler yapıldığını da ifade ederek mücadeleci bir sendika ve ek protokol ile kayıplarının giderilmesini istiyor. Gün içerisinde çalıştıkları iki saat ile kendi ücretlerinin karşılandığını, kalan saatlerde patrona çalıştıklarını belirten işçiler, “Sendika ile haklarımızı koruyabiliriz ancak bu haliyle onlar da patronun çıkarlarını savunuyor. Fabrikada bekarlar evlenemiyor, evliler bir hafta tatile gidemiyor. Bu mu adalet?​” dedi.

Kaynak:Evrensel