Nazım’ın Servinaz’ı ne olacak?

Sibel Kahraman

Nazım Hikmet’in Bursa hapishanesinde kaldığı yıllarda özel izinle çıktığı ve Piraye’yle de görüştüğü Servinaz Oteli ve Hüsnü Güzel Bahçesi’nin uzun zamandır kapalı olması Bursa kamuoyunda büyük merak uyandırıyor. Tarihi özelliğinin yanı sıra dünya şairi Nazım Hikmet’e de ev sahipliği yapmış olan Servinaz’ın da içinde bulunduğu arazinin Celal Sönmez tarafından satın alınarak eski Bursa evleri biçiminde butik oteller kurulacağı bilgisi, Bursa için büyük önemi bulunan Servinaz Oteli ve Hüsün Güzel Kaplıcalarının da yıkılacağı konusunda soru işaretleri oluşturuyor. Uzun zamandır kapısında tadilat yapıldığına dair açıklama asılı olan Hüsnü Güzel Çay Bahçesi içinde nasıl bir tadilat yapıldığı bilgisi verilmezken, içeride yapılması planlanan projenin de içeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmıyor. Nazım’ın Bursa Yılları kitabının yazarı araştırmacı yazar Güney Özkılınç’la yaptığımız söyleşide mevcut projenin mimarının ünlü Bursalı Mimar Mithat Kırayoğlu olduğu ve sözkonusu bölgenin proje içerisinde anı evi olarak korunması gerektiği konusunda çalışmalar yürüttüğü bilgisini edindik. Nazım’ın Bursa’da gezdiği her yeri adım adım konumlandıran Güney Özkılınç Bursa Muhalif okurlarına Servinaz Oteli ve Hüsnü Güzel Çay Bahçesi’ne sahip çıkma çağrısında bulundu.

Siz uzun yıllardır Nazım Hikmet üzerine çalışıyorsunuz. Nazım’ın neredeyse Bursa’da attığı her adımı kayıt altına alan ve önemseyen bir araştırmacı olarak Servinaz Oteli ve Hüsnü Güzel Çay Bahçesi’nin tarihçesini değerlendirir misiniz?

Nazım Hikmet’in Piraye’ye yazdığı mektuplarda oranın adı geçiyor. Nazım Hikmet kalmış, İsmet İnönü kalmış, Orhan Kemal kalmış. Semiha Berksoy’un ‘Sana tütün ve tespih yolluyorum’ kitabında geçiyor. İlk operetimizle, Nazım Hikmet orada görüşmüş. Mithat Kırayoğlu, bir zaman önce benden Nazım’la ilgili birtakım belgeler istedi, ben de kendisine dokümanları verdim. Oranın bir anı evi yapılması, bahçesinin kafe yapılmasına Celal Sönmez’in sıcak baktığını, kendisinin de bu fikrin savunucusu olacağını söyledi. Ben de eğer böyle bir şey yapacaksanız, başka doküman ve arşivleri de açmaya hazırız dedim. Oranın düzenlenmesi için elimizden geleni yaparız, Nazım’ın kitapları olur, fotoğraflar olur. Orayı kolaylıkla Nazım’ın evi haline getirebilecek dokümanlarımız var. Buraya yapılacak bir projeye ben Güney Özkılınç olarak, yani Nilüfer Belediyesi Kültür Müdürü olarak değil, araştırmacı yazar Güney Özkılınç olarak destek vermeye gönüllüyüm.

Servinaz Otel Bursa’nın misafir odası denen Çekirge’de kurulu bir otel. Orada bir çok otel vardı, bir kısmı duruyor, bir kısmı da yenilenerek eski isimlerini sürdürüyor. Örneğin Gönlüferah Oteli bunlardan bir tanesi, eskisi yıkıldı yerine yenisi yapıldı. Küçükyıldız Oteli de öyledir. Servinaz’ın tam karşısında Mahmudiye Oteli vardı, şu anda yok. Hayal Otel vardı, Atatürk’ün de kaldığını Bursalı gazeteci İsmet Bozdağ’ın anılarından öğreniyoruz. Aynı zamanda Bursa Kadı’sının eviydi Hayal Otel. Hemen aşağısında eski kaplıca, Nazım Hikmet’in Orhan Kemal’le birlikte geldiği bir kaplıcadır. Nazım, Piraye’ye yazdığı mektuplarda şöyle der ”Raşit Kemali’yle birlikte Eski Kaplıca’ya gittik.”

Güney Özkılınç

Peki Servinaz Oteli’nin akibeti ne olacak? Yeni sahipleri orada butik oteller yapmayı planlıyor ve sıkıma mahkum edilmiş bir çok yapı var. Arazinin yeni sahibi Celal Sönmez, Nazım Hikmet’in de bir çok kez kaldığı otel konusunda nasıl bir proje düşünüyor?

Servinaz Otel’in işletmecileri sık sık el değiştirmiştir, Emin Peynirci, Kumova’lar… Son olarak Celal Sönmez tarafından satın alınmış. 20 dönümün üzerinde bir arazi ve bu arazının içinde Servinaz Otel, Hüsnü Güzel kaplıcası ve çay bahçesi bulunuyor. Bu iki kaplıca arasında bir geçiş var. Bu geçiş Piraye’nin oğlu Mehmet Fuat’ın anılarında yer etmiştir. Mehmet Fuat ‘Gölgede kalan yıllar’ kitabında şöyle anlatır, ‘Babam özel izinle Servinaz Oteli’ne gelirdi. Ben Nazım’ın şiirlerini ezberden okuyordum. Servinaz Otelinin içinden tüneli andıran bir yerden geçerek çay bahçesine geçtik. Ben Salkım Söğüt’e başladım’ der. Servinaz Otel böyle bir yer, tarihi bir semt olan Çekirge’de kurulu tarihi bir mekan. Hala kurulduğu biçimiyle duran bu otel yeni sahipleri tarafından bakımsızlıktan yıkıma uğratılıyor. Çökmesi bekleniyor ki yasal olarak işlem yapılması daha kolay olsun. 8-10 yıl kadar önce Milletvekili Akın Birdal aracılığıyla bir önerge verdirmiştim, Kültür Bakanlığı’na da ulaştı. Servinaz Otel’in Kültür Bakanlığınca korunması talep edilmişti. Eski Büyükşehir Belediye Başkanı Altepe’nin de duymaması mümkün değil, çeşitli gazetelerde yazıldı, televizyon programlarına konu oldu. Bu haberi okuyacak olan yeni Büyükşehir Belediye Başkanı Aktaş’ı da isterse bilgilendirmekten gurur duyarız. Ama şu anda buranın sahibi Bursalı ünlü sanayici Celal Sönmez. Sönmez yanılmıyorsam buraya eski Bursa evlerini andıran butik oteller yapmak istiyor, mimarı da Mithat Kırayoğlu. Kırayoğlu da tarihi yazılarından, restorasyonlarından, mimari işlerinden tanıdığımız bir insan. Nazım’ın Bursa Yılları kitabım, Bursa’nın Nazım’ı adıyla belgesel haline getirilmişti. Mithat Kırayoğlu da bu belgeselde Servinaz Oteli’nin bir kısmının anı evi haline getirileceğini, Celal Sönmez’le buranın korunması için görüşeceğini söylemişti. Umudumuz da o. Biz Mithat Kırayoğlu’yla daha sonra da görüştük. Nazım Hikmet ve diğer önemli insanların Servinaz Otel tanıklıkları ile ilgili dokümanlar istemişti. Tabii verdiklerim çok azdı, orası bir anı evi olacak ise daha fazlasını vermeye hazırım. Projenin, Servinaz Oteli ve Hüsnü Güzel bahçesi içindeki anıt ağaçlar kesilmeden ve çevreye zarar verilmeden yapılması en büyük umudumuz. Nazım Hikmet’in kaldığı oda, bahçe ve havuzun korunmaması için hiçbir neden yok. Çünkü bu bölüm, 20 dönümlük bir arazinin kenar kısmındadır. Burjuvazinin, tarihte sanatın yanında olduğu dönemler olmuştur. Eczacıbaşı, Sabancı, Koç gibi vizyonu olan iş insanları var ve bunların müzeleri, sergileri var. Umarız ki Celal Sönmez de böyle bir yapıyı, somut mirası korumayı tercih eder. Kendisi ticari olarak da düşünse bu proje ile kazanacaktır. Proje için yapacağı reklamın yüz mislini Nazım Hikmet yapacaktır. Şu anda orada tadilat yapıldığı yazıyor. Tadilat, mevcut yapıda düzenleme yapıyoruz yakında hizmete açacağız demektir. İçeride bir kahve vardı, kaplıca vardı ve sapasağlamdı. Orası tadil mi ediliyor yoksa otel projesi mi işletiliyor? Kamuoyu bu konuda bilgi bekliyor.

Bursa Muhalif Gazetesinde yayınlanmıştır