Bursa’da bekçi kadına kimlik sordu, kendi kimliksiz çıktı

Bursa’nın Nalbantoğlu semtinde gece sokakta sigara içtiği için kimlik sorgulaması yapmaya çalışan bekçiler, kimliklerini ibraz etmedikleri için tartışma çıktı. Karakolda ise bekçilerin kimliklerinin henüz basılmadığı ortaya çıktı.

İçişleri Bakanlığı tarafından 2017 yılı sonunda uygulanmaya başlanan gece bekçiliği ile AKP kentlerde yaşamı kontrol altına almayı hedefliyor.

Bursa’da geçtiğimiz hafta iki bekçi tek başına kent merkezinde sokakta oturan bir kadından makul şüphe gerekçesiyle kimlik göstermesini istedi. Kadının kimlik göstermesi için bekçilerden kimliklerini istemesi üzerine bekçilerin kimliklerinin olmadığı ortaya çıktı.

Bursa’nın Osmangazi ilçesi Nalbantoğlu Mahallesi’nde yaşanan olayda iki mahalle bekçisi tek başına sigara içen T.K.’dan kimliğini göstermesini istedi. T.K. bekçilerden kimlik göstermelerini isteyerek, hangi gerekçeyle kimlik talebinde bulunduklarını sordu. Bekçiler kadına herhangi bir kimlik ibrazında bulunmayarak, kadının bölgeden ayrılmasına da engel oldular.

Kimlikleri olmadığı ortaya çıktı

Olayın büyümesi üzerine T.K. gözaltına alınarak karakola götürüldü. Karakolda taraflar birbirinden şikayetçi olurken, bekçilerin kimliklerinin ise henüz hazır olmadığı ortaya çıktı. T.K. yapılan bu uygulama ile kadınların sokaklardaki özgürlüğüne müdahale edilmeye çalışıldığını belirtti. Keyfi olarak tek başına bir kadına hiçbir gerekçe gösteremeden kimlik sorulması ile kadınların özgürlüğünü engellemeye yönelik bir hamle olarak değerlendirdi.

 

Kolluğun vatandaşa kimlik ibraz etme yükümlülüğü

Kolluk görevlilerinin yetki kullanımlarında “sivil veya üniformalı ayrımı yapılmadan kimlik gösterme şeklinde ki yükümlülük” ile ilgili olarak; 2559 sayılı yasanın 4/A-8.maddesi, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğinin 8. ve 28/2.maddesi, Jandarma Görev Yönetmeliğinin 28. ve 41.maddesi ile 2559 sayılı yasanın 25.maddesi çerçevesinde birlikte değerlendirildiğinde,

A-Polisin sivil veya resmi yetki kullanırken, vatandaş talebine gerek kalmayacak şekilde kendiliğinden ve resen kimlik göstermesi zorunludur. (2559 sayalı yasanın 4/A-8.maddesi)

B-Adli ve önleme aramaları yönetmeliğinin “Karar veya yazılı emir üzerine üst ve eşya aramasının icrası” başlıklı maddesinde kolluk görevlilerinin talebe gerek olmaksızın kimlik gösterilmesi düzenlendiğinden, sadece bu kapsamda ve hatta her arama için değil sadece karar veya yazılı emir üzerine yapılan aramalarda kimlik gösterilesi tüm kolluk güçleri için zorunlu hale getirilmiş olduğu, (Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliğin 28/2.maddesi)

C-Kimlik sorma gibi yetki kullanımında polisin resmi sivil ayrımı yapılmadan, vatandaş daha istemen resen ve kendiliğinden kimlik göstermesi zorunlu kılınmış iken, jandarmanın sadece sivil görevlilerinin kimlik göstermesi zorunlu olarak eski tarihli yönetmelikte düzenlendiği, ancak 2559 sayılı yasada yapılan değişiklik sonrasında, bu yasanın 25.maddesi ile 4/A-8.maddesi hükmünden yola çıkıldığında, jandarma ve polis için gerek sivil gerekse de resmi her yetki kullanımında kimlik göstermenin zorunlu hale geldiği,

D-Jandarma görev yönetmeliğinin kimlik sonra ile ilgili 28.maddesinde yer alan üniformalı jandarmanın resen kimlik gösterme yükümlülüğünün bulunmadığına ilişkin hükmün, kendisinden kimlik sorulması üzerine göstermeme hakkını da kapsamadığı, zira mevzuatta buna imkan veren açık bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır.

E-Terörle mücadelede görev yapan personelin kimliklerinin açıklanması suç iken, onların kimlik gösterme şeklinde ki yükümlülüklerini nasıl yerine getirileceği ve istisna sağlanıp sağlanmayacağı hususlarında ilgili mevzuatta bir ayrım yapılmamıştır. Bence bu yönde farklı bir düzenleme getirilip, bu amaçla görevlendirilen personele farklı hükümlerin getirilmesi mümkündür. (3713 sayılı yasanın 6/1.maddesi)

F-Disiplin yönünden ihmal ve savsaklama suçunun oluştuğunu söylemek mümkündür.

G-2559 sayılı yasanın 4/A-8.maddesi ve 25.maddesi, Adli ve Önleme Aramalarının 8. ve 28/2.maddesi, Jandarma Görev Yönetmeliğinin 28/2. ve 41.maddesi birlikte göz önüne alındığında, resen kimlik gösterme yükümlüğü konusunda farklı düzenlemeler bulunduğu görülmek ile birlikte, vatandaşın talebi üzerine kimlik göstermemeyi haklı kılan bir düzenleme yoktur.

Bursa Muhalif Gazetesinde yayınlanmıştır